Już wkrótce: Ranking Straży Miejskich

Ranking jest częścią aktualnie tworzonego artykułu naukowego analizującego całkowity koszt nieprawidłowego parkowania w Polsce.

Pełen ranking, wskazujący zwycięzców i przegranych, zostanie zaprezentowany za kilka tygodni, po opublikowaniu wszystkich sekcji tematycznych – kolejne części będą ogłaszane na portalu X.

Ranking powstał na podstawie analizy 10 tysięcy stron dokumentów uzyskanych za pośrednictwem kilkuset zapytań o dostęp do informacji publicznej skierowanych do urzędów miast, jednostek straży miejskich, policji, straży pożarnej, ministerstw oraz operatorów stref płatnego parkowania.

Celem tego porównania jest obiektywne spojrzenie na efektywność i koszty funkcjonowania tych formacji, z dala od potocznych opinii.

Autorzy publikacji:

• Szymon Nieradka – Miejska Agenda Parkingowa
• dr hab. Piotr Wójcik, prof. ucz – Uniwersytet Warszawski, Wydział Nauk Ekonomicznych
• dr Maciej Świtała – Uniwersytet Warszawski, Wydział Nauk Ekonomicznych

Wprowadzenie: Od jednego do 1300 strażników – krajobraz straży miejskich

W końcu 2024 roku funkcjonowało w Polsce łącznie 407 oddziałów straży miejskiej i straży gminnej (SM w dalszej części rankingu), dla których przewidziano sumarycznie ponad 8661 etatów.

W ujęciu ogólnokrajowym występują ogromne dysproporcje w liczebności straży. Kontrastują ze sobą największe jednostki – takie jak SM Warszawa, która sama dysponowała 1908 etatami (zatrudniając 1616 osób), czy SM Miasta Krakowa, dysponująca 585 etatami (zatrudniając 580 osób). Z drugiej strony, spośród wszystkich oddziałów, wiele to formacje jedno- lub dwuosobowe. Jednoosobowe straże miejskie funkcjonują na przykład w Nowym Mieście (mazowieckie), Krajence (wielkopolskie), czy Lewinie Brzeskim (opolskie).

Na potrzeby tego rankingu skupiamy się jednak wyłącznie na miastach wojewódzkich oraz współczynniku liczby strażników na 100 tysięcy mieszkańców. Tutaj widać wyraźną pierwszą ligę – w Warszawie i Gdańsku jest ponad 60 strażników na 100 000 mieszkańców. Na drugim końcu skali znajduje się województwo Lubuskie. W Gorzowie Wielkopolskim i Zielonej Górze wskaźnik ten jest jest niższy niż 15.

Ile kosztuje nas straż miejska?

Ciekawe wygląda także porównanie budżetów tych jednostek. Także w odniesieniu do wielkości miasta, tj. roczny budżet na jednego mieszkańca. Tutaj liderem jest Warszawa ze 140 zł budżetu straży miejskiej. Na drugim miejscu jest Kraków z kwotą 133 zł.

Antyliderem tego zestawienia jest ponownie lubuskie. W Gorzowie to 19 zł, a w Zielonej Górze... 3 zł. Skrajnie niska kwota w Zielonej Górze wynika nie tylko z niewielkiej liczebności tej formacji. Jako jedyna straż w miastach wojewódzkich nie jest to osobna jednostka budżetowa, a jedynie wydział w ramach urzędu miasta. Oznacza to, że faktyczny budżet tej jednostki jest zapewne zbliżony do gorzowskiego.

Etaty i pieniądze w pigułce

Mandaty: Czy mandaty służą do reperowania budżetów miast?

Mandat jest kluczowym narzędziem straży miejskiej służącym do utrzymania ładu i porządku publicznego w społecznościach lokalnych. Oczywiście trudno jest oceniać efektywność straży wyłącznie przez pryzmat szybkości wystawiania mandatów. Ale analiza zebranych danych daje zaskakujący obraz.

Co osiem godzin wystawia mandat strażnik najbardziej efektywnej straży miejskiej w Polsce. W wielu miastach, z Warszawą, Wrocławiem i Łodzią włącznie, strażnicy wystawiają średnio 5-6 mandatów w miesiącu.

Uwzględniając średnią kwotę mandatu dot. przepisów ruchu drogowego, wynoszącą ok. 149 zł, można dostrzec obraz nieefektywności tych formacji.

Szczecińska anomalia: zysk ponad bezpieczeństwo?

Na osobne omówienie zasługuje szczególny przypadek średniej kwoty mandatu w Szczecinie, który jest dwa razy wyższy niż średnia krajowa. Jak to możliwe?

Analiza taryfikatora mandatów, rozmowy z kierownictwem tej formacji oraz obserwacja dają odpowiedź na to pytanie.

Straż Miejska w Szczecinie otrzymuje naciski od Urzędu Miasta, aby samofinansować się w możliwie największym stopniu. W przeciwieństwie do Poznania czy Lublina nie robi tego jednak efektywnością, ale koncentrując się głównie na najbardziej „dochodowych” wykroczeniach.

Zgodnie z taryfikatorem jest to parkowanie w obrębie skrzyżowania oraz na miejscu osoby z niepełnosprawnością. Efekt jest niestety taki, że strażnicy są „ślepi” na wykroczenia zagrażające bezpieczeństwu (np. parkowanie przed przejściem dla pieszych), ale zatrzymają się bez wezwania przy każdej niebieskiej kopercie.

Czy Straż miejska na siebie zarabia? Obalamy mit „łupienia kierowców”

Częstym argumentem w dyskusjach o sensowności istnienia straży miejskich jest ich koszt dla budżetu miasta. Poniższy wykres pokazuje, w jakim procencie roczny budżet danej jednostki jest "zwracany" do kasy miasta w postaci wpływów z mandatów. Wartość ta obrazuje stopień, w jakim straż miejska "sama na siebie zarabia", choć należy pamiętać, że nadrzędnym celem tej formacji jest zapewnienie porządku, a nie generowanie zysku.

Ile kosztuje wystawienie jednego mandatu?

W poniższym zestawieniu sprawdzamy relację budżetu straży miejskiej do liczby wystawionych mandatów i pouczeń. W daleko idącym uproszczeniu jest to próba obliczenia kosztu wystawienia jednego mandatu i pouczenia. W zestawieniu tym brane pod uwagę są wszystkie mandaty – także te niezwiązane z parkowaniem czy ruchem drogowym.

Wnioski są zaskakujące. Liczony w ten sposób koszt wystawienia jednego mandatu przekracza tysiąc złotych. Miasto Warszawa płaci straży miejskiej 1 707 zł za każdy wystawiony mandat lub pouczenie.

Zdajemy sobie sprawę z charakteru tych danych. Straże miejskie nie zostały powołane do wystawiania mandatów. Zestawiając to jednak z faktem, że zajmują się w 76% nieprawidłowym parkowaniem, a mandaty i pouczenia to ich praktycznie jedyna forma nacisku, liczby muszą zaskakiwać.

Wnioski

1. Statystyczny strażnik wystawia raptem kilka mandatów w miesiącu.
2. Straże miejskie w Polsce są trwale deficytowe. Przekonanie o „łupieniu kierowców dla łatania budżetu” to mit.
3. Średnia kwota mandatu PRD to raptem 149 zł. To bezpośredni efekt braku aktualizacji taryfikatora mandatów od 22 lat.
4. Skomplikowana procedura mandatowa, niedostosowana do skali zjawiska nieprawidłowego parkowania, czyni te formacje skrajnie nieefektywnymi.
5. Koszt wystawienia mandatu przez SM (rozumiany jako budżet podzielony przez liczbę wystawionych mandatów) wacha się między 800 zł a 7000 zł ze średnią w wysokości 1 700 zł.

Etaty i wynagrodzenia: Dane o liczbie strażników, medianie wynagrodzeń i wakatach

Analiza samej liczby mandatów to za mało. Kluczowe jest zrozumienie, kto te mandaty wystawia i w jakich warunkach pracuje. Liczba etatów „na papierze” często rozmija się z rzeczywistością. Wakaty, pracownicy cywilni oraz poziom wynagrodzeń to czynniki, które bezpośrednio wpływają na efektywność (lub jej brak) straży miejskich.

Wynagrodzenia: Kraków na czele, ściana wschodnia na końcu

Praca w straży miejskiej nie należy do najlepiej płatnych, choć widać wyraźne różnice między miastami. Liderem jest Kraków z medianą niemal 10 tys. zł brutto. Warto jednak pamiętać, że kwoty te mogą obejmować dodatki stażowe czy nagrody, a „goła” pensja może być niższa.

Na drugim końcu skali znajdują się miasta takie jak Olsztyn czy Szczecin, gdzie mediana zarobków oscyluje w granicach 5000 zł brutto. Biorąc pod uwagę specyfikę służby – pracę w trudnych warunkach, stres i ryzyko – są to stawki mało konkurencyjne na współczesnym rynku pracy.

Uwaga: w dwóch miastach (Bydgoszczy i Rzeszowie) nie udało się nam uzyskać mediany wynagrodzeń. Obie formacje oświadczyły, że nie są w posiadaniu tych danych. Dla Rzeszowa mamy dane za 2023 (zaledwie 4 372 zł).

Wakaty – problem dużych miast

Niskie zarobki w połączeniu z wymagającą pracą i społecznym brakiem prestiżu (a wręcz niechęcią) powodują, że straże miejskie mają ogromne problemy z rekrutacją. W Warszawie, Wrocławiu czy Gdańsku brakuje niemal co piątego strażnika. Rekordzistą jest Opole, gdzie nieobsadzonych jest prawie 30% etatów.

Wysoki poziom wakatów oznacza, że istniejące patrole są przeciążone, a czas reakcji na zgłoszenia mieszkańców wydłuża się. To błędne koło – mniejsza liczba strażników to mniejsza skuteczność, co prowadzi do większej frustracji mieszkańców i dalszego spadku prestiżu formacji.

Strażnicy vs Cywile: kto pracuje w SM?

Nie każdy etat w straży miejskiej to mundur na ulicy. Część załogi to pracownicy cywilni – obsługa monitoringu miejskiego, administracja, księgowość czy kadry. Średnio w miastach wojewódzkich pracownicy cywilni stanowią około 20% ogółu zatrudnionych.

Warto zwrócić uwagę na proporcje. W Opolu i Białymstoku odsetek cywilów jest wyższy i sięga, a nawet przekracza 30%. Może to sugerować większe rozbudowanie struktur administracyjnych lub przeniesienie części zadań (np. obsługa monitoringu) na cywilów, co samo w sobie nie musi być złe, o ile zwalnia to mundurowych do pracy w terenie.

Wnioski

1. Zawód strażnika miejskiego jest słabo opłacany (poza Krakowem), co skutkuje chronicznymi brakami kadrowymi.
2. W największych polskich miastach (Warszawa, Wrocław, Gdańsk) brakuje średnio 15-20% strażników.
3. Co piąty pracownik straży miejskiej to pracownik cywilny.

Pouczenia: Pouczenia vs mandaty – różne filozofie egzekwowania prawa

Analiza stosunku pouczeń do mandatów ujawnia znaczące różnice w podejściu straży miejskich do egzekwowania przepisów. Uwzględniając fakt bardzo niskich mandatów za wykroczenia związane z zatrzymaniem (najczęściej 100 zł, kwota niewaloryzowana od 22 lat) nawet mandat staje się formą pouczenia. Szczególnie, że w przypadku uchybień w korzystaniu z komunikacji miejskiej czy prawidłowego parkowania w strefie mamy wyższe kwoty kar (sięgające 550 zł) i brak możliwości otrzymania pouczenia.

Z tego względu straże miejskie wystawiające więcej pouczeń niż mandatów traktowane są w tym rankingu jako straże mniej efektywne. Jeśli nie mamy żadnej pobłażliwości dla pasażerów i uczciwych kierowców korzystających z SPP, trudno znaleźć uzasadnienie dla szafowania pouczeniami.

Stosunek pouczeń do mandatów różni się dramatycznie między miastami. Antyliderami tego rankingu są SM Zielona Góra i Gorzów Wielkopolski wystawiające odpowiednio 5 i 2,5 pouczenia na jeden mandat. Na drugim końcu skali znajdują się SM Gdańsk i Poznań, które wystawiają 15 i 11 mandatów na jedno pouczenie.

Blokady: Wkładać kartki za wycieraczkę, czy blokować koła?

Założenie blokady na koło to dla strażnika dodatkowa praca. Trzeba ją przywieźć, założyć, wypisać dokumentację, a potem przyjechać ponownie, by ją zdjąć. Z perspektywy „wydajności” mandatowej, wkładanie wezwań za wycieraczkę jest znacznie szybsze.

Jednak blokada ma duży walor edukacyjny i nieuchronności kary. Wezwanie za wycieraczką może zostać zignorowane. Istnieje szereg sposobów na uniknięcie mandatu, w tym najpopularniajsza: „na obcokrajowca” (zobacz postulat Agendy Parkingowej). Blokada unieruchamia pojazd i zmusza kierowcę do bezpośredniej konfrontacji ze strażnikiem.

Kielce, Lublin i Poznań liderami pracowitości

Jeśli przyjmiemy, że założenie blokady to dodatkowy wysiłek, to strażnicy w Kielcach, Lublinie i Poznaniu są zdecydowanymi liderami pracowitości. Statystyczny strażnik w Kielcach zakłada miesięcznie 6,5 blokady. W Lublinie to 6,3, a w Poznaniu 5,6.

To wysoki wynik, biorąc pod uwagę, że blokada to tylko jedno z narzędzi. Wysoka liczba blokad w przeliczeniu na etat świadczy o tym, że komendanci w tych miastach stawiają na jakość i nieuchronność kary, a nie tylko na „szybką statystykę” z wezwań za wycieraczką.

Na drugim końcu skali (poza miastami, które blokad prawie nie stosują) są Warszawa i Wrocław. Tam na jednego strażnika przypada średnio pół blokady (Warszawa) lub wręcz symboliczne 0,16 blokady (Wrocław) miesięcznie. Oznacza to, że w tych miastach strażnik sięga po blokadę raz na kilka miesięcy.

Holowanie: Ostateczny „bat” na patokierowców – realia

Odholowanie pojazdu to najbardziej dotkliwa sankcja, jaka może spotkać kierowcę. Nie tylko wiąże się z wysokim mandatem, ale też kosztami lawety i parkingu depozytowego oraz stratą czasu. Prawo pozwala na odholowanie pojazdu w ściśle określonych przypadkach, m.in. gdy parkuje on w miejscu zabronionym i utrudnia ruch lub zagraża bezpieczeństwu, zajmuje miejsce dla niepełnosprawnych bez uprawnień lub stoi na znaku T-24 z tabliczką „odholowanie”.

Warszawa – polska stolica lawet

Liczby są bezlitosne. Warszawa odpowiada za blisko połowę wszystkich odholowań (nie licząc wraków) w miastach wojewódzkich. 14 840 odholowanych pojazdów to wynik imponujący, nawet biorąc pod uwagę wielkość miasta. Dla porównania, drugi w zestawieniu Wrocław odholował niespełna 3 tysiące aut.

Warto spojrzeć na wskaźnik odholowań na 1000 mandatów dotyczących ruchu drogowego (PRD). Wrocław jest w tej kategorii niekwestionowanym liderem – tam na każde 1000 mandatów drogowych przypada blisko 160 holowań. Oznacza to, że we Wrocławiu mandat drogowy bardzo często wiąże się z usunięciem pojazdu. Warszawa zajmuje drugie miejsce z wynikiem 182 holowań na 1000 mandatów PRD.

Dlaczego strażnicy holują auta?

Analiza przyczyn holowania (w oparciu o art. 130a Pord) rzuca ciekawe światło na strategie poszczególnych komend. Widać wyraźnie dwie dominujące filozofie działania.

Model "Tabliczka T-24": Około 60% wszystkich przypadków usuwania pojazdów, które nie są wrakami dotyczy parkowania na zakazie z tabliczką „holownik”. Dlaczego? Jest to procedura administracyjnie najprostsza – znak jest jednoznaczny, dyskusja z kierowcą utrudniona.

Model "Utrudnianie ruchu": Około 30% przypadków dotyczy utrudniania ruchu. To także relatywnie prosta przesłanka. Jeden pojazd blokuje inny pojazd.

Model "Niepełnosprawni": Około 8% przypadków dotyczy parkowania na niebieskich kopertach dla osób z niepełnosprawnością. Tutaj także przepisy są czytelne.

Model "Stwarzanie zagrożenia": Mniej niż 1% przypadków stwarzania zagrożenia. Jest to bardzo niepokojąca liczba, ponieważ to właśnie dzięki tej kategorii można usuwać pojazdy na przykład sprzed przejść dla pieszych. Niestety ustawa, niestety przepisy o ruchu drogowym nie definiują pojęcie stwarzania zagrożenia i tutaj strażnicy mają największe ryzyko odwołania do sądu.

Wraki – plaga polskich osiedli

Osobną kategorią są tzw. wraki, czyli pojazdy nieużywane, porzucone, bez tablic rejestracyjnych. Zajmują cenne miejsca parkingowe i szpecą okolicę. Procedura ich usunięcia jest długotrwała i skomplikowana.

W tej kategorii, w przeliczeniu na mieszkańców, najlepiej radzi sobie... Poznań i Wrocław. Warszawa w tej statystyce wypada przeciętnie.

Czas reakcji: Ile miesięcy zajmuje wystawienie jednego mandatu?

Przekrojowa analiza czasu reakcji służb nie jest łatwa, ponieważ nie ma zestandaryzowane sposobu raportowania tych informacji.

Owszem, w strzeszeniu medialnym pojawiła mi się informacja o tym, że na przyjazd straży miejskiej w Warszawie można czekać kilkadziesiąt godzin. Z drugiej strony fakt, że straż miejska w takim Szczecinie przyjeżdża w przeciągu godziny bądź dwóch nie jest wcale dobrym sygnałem. Okazuje się bowiem, że straż ta stosuje technikę nieodbierania telefonu, dopóki nie ma wolnego patrolu. W ten sposób odkręca statystyki i dumnie raportuje, że 100% zgłoszeń od mieszkańców jest przez nią obsługiwane w krótkim czasie.

Z tego powodu postanowiliśmy posłużyć się danymi gromadzonymi w serwisie uprzejmie donosze. Poszczególne zgłoszenia mają datę powstania, datę wykroczenia oraz co kluczowe datę wysłania do jednostki SM. W przypadku, w którym Straż Miejska poinformuje zgłaszającego wygroczenie o zakończeniu sprawy, może to być także odnotowywane w systemie.

Powyższe pozwala zmierzyć czas od wysłania zgłoszenia do zakończeniu sprawy mandatem bądź pouczeniem.

Technika ta ma dwa ograniczenia. Pierwsze jest takie, że dla niektórych miast liczba zgłoszeń jest niewystarczająca żeby wyciągać z nich daleko idące wnioski. Drugie ograniczenie wynika z tego, że są jednostki, które systematycznie zniechęcają zgłaszających od przesyłania zawiadomień o wykluczeniu oraz nie udzielają informacji o zakończeniu sprawy. W takiej sytuacji nawet przy relatywnie dużej liczbie zgłoszeń jest bardzo mało informacji o zakończonych sprawach i to znowu nie pozwala wyciągać średnich.

Z tego powodu na poniższym zestawieniu nie ma kompletu miast. Miasta, które nie zostały uwzględnione to te, w których straże miejskie albo aktywnie zniechęcają od zgłaszania na przykład wzywając do osobistego stawiennictwa do każdego zgłoszenia osobno bądź nie informują o statusie zakończenia sprawy.

Oczywistym jest także to, że to, czy użytkownik zmieni status bezpośrednio po otrzymaniu listu bądź innej informacji od straży miejskiej, czy dwa tygodnie później, jest nieznane. Jest też prawdopodobnie jakaś grupa użytkowników, którzy ignorują te listy i w ogóle nie zmieniają statusów.

Niemniej, dla miast, w których liczba zgłoszeń jest odpowiednio duża, można pokusić się o porównanie. W zestawieniu pomijamy miasta o śladowej liczbie zgłoszeń.

Wnioski

1. Procedura mandatowa za wykroczenia związane z parkowaniem zajmuje wiele miesięcy nawet najbardziej sprawnym strażom.
2. Ponad siedem miesięcy czeka się na zakończenie zgłoszenia w Warszawie.
3. Część straży miejskich aktywnie sabotuje próby wysyłania zawiadomień o wykroczeniu (np. wzywając świadka na przesłuchanie do każdego zgłoszenia).
4. Straże miejskie z oporem informują o statusie zakończenia spraw.

Badania terenowe: Co wynika z ręcznego liczenia aut w centrum?

Z analiz przeprowadzonych w latach 2012–2024 wyłania się obraz miast zmagających się z chronicznym problemem nieprzepisowego postoju. Zjawisko to jest najsilniejsze w obszarach o dużym deficycie miejsc postojowych, ale – co ciekawe – występuje również tam, gdzie wolne miejsca są dostępne, lecz płatne. Kierowcy często świadomie wybierają trawniki, okolice skrzyżowań czy chodniki, aby uniknąć opłat w Strefach Płatnego Parkowania (SPP), licząc na niską skuteczność służb kontrolnych.

W wielu miastach „rekordowe” pod względem naruszeń są obszary bezpośrednio przylegające do stref płatnych, które stają się darmowym „zapleczem” dla osób pracujących w centrum. Skala naruszeń waha się od kilku do nawet kilkudziesięciu procent wszystkich pojazdów znajdujących się w danym obszarze.

Skala patoparkowania w liczbach

Poniższa tabela prezentuje konkretne liczby pojazdów parkujących niezgodnie z przepisami, zidentyfikowane podczas badań terenowych.

Nawet 60% aut parkuje nielegalnie. Przykłady z polskich miast

Skala problemu staje się jeszcze bardziej wyraźna, gdy spojrzymy na procentowy udział „piratów parkingowych” w ogólnej liczbie pojazdów:

• Wrocław: W strefie A (ścisłe centrum) średni udział pojazdów zaparkowanych niezgodnie z przepisami wyniósł aż 45%, a w strefie B – 37%.
• Kielce: Nieprzepisowy postój stanowił 23% wszystkich dostępnych miejsc postojowych.
• Gdańsk: W podstrefie 3-go Maja (2022 r.) średni udział parkujących niepoprawnie wyniósł 61%. W innych rejonach, jak ulice Ogarna czy Łąkowa, wskaźnik ten sięgał 38–40%.
• GZM (Gliwice/Tarnowskie Góry): W Gliwicach (podstrefa A) w godzinach szczytu co trzeci pojazd (33%) stał nielegalnie. W Tarnowskich Górach i Zabrzu wskaźnik ten również przekraczał 30%.
• Toruń: W niektórych przypadkach odsetek samochodów na zakazach sięgał 20%.
• Rzeszów: Na ulicy Zamkowej średnia liczba nielegalnie parkujących aut była ponad dwukrotnie większa niż parkujących prawidłowo (w szczycie nawet czterokrotnie).

Bezkarność kierowców i bezradność służb

Autorzy opracowań wprost punktują niską skuteczność służb odpowiedzialnych za porządek:

• Toruń: Raport wskazuje na bardzo niską reaktywność straży miejskiej mimo licznych zgłoszeń od kontrolerów strefy. Pojazdy potrafią stać bezkarnie przez wiele godzin na zakazach.
• Rzeszów: Badacze zauważyli „brak wystarczających działań służb miejskich przeciw kierowcom łamiącym przepisy”, co skutkuje poczuciem bezkarności.
• GZM (Chorzów): Znaczny problem nielegalnego parkowania przy wolnych miejscach w strefie wynika z przekonania kierowców, że „ryzyko otrzymania mandatu jest bardzo niskie”.
• Wrocław: Rekomendacje dla miasta obejmują konieczność zwiększenia częstotliwości patroli służb egzekwujących przepisy, szczególnie w godzinach południowych.

Koszty chaosu: od zablokowanych chodników po zagrożenie życia

Zdaniem autorów raportów, dzikie parkowanie to nie tylko problem estetyczny, ale przede wszystkim:

• Zagrożenie bezpieczeństwa: Samochody stojące zbyt blisko przejść dla pieszych i skrzyżowań (poniżej 10 m) drastycznie ograniczają widoczność, co jest jedną z najczęstszych przyczyn naruszeń (np. 25% przypadków w Szczecinie).
• Paraliż ruchu pieszego: Zastawianie chodników (pozostawianie mniej niż 1,5 m szerokości) zmusza pieszych do wychodzenia na jezdnię.
• Blokowanie służb ratunkowych: Parkowanie w rejonach zjazdów i bram utrudnia dojazd karetkom czy straży pożarnej, co może mieć tragiczne skutki podczas akcji ratunkowych.
• Straty ekonomiczne miasta: Pojazdy stojące nielegalnie poza wyznaczonymi miejscami w SPP nie wnoszą opłat parkingowych, co uszczupla budżet gminy.
• Degradacja przestrzeni: Niszczenie trawników i zieleńców miejskich przez parkujące na nich samochody.
• Sztuczny tłok: Kierowcy krążący w poszukiwaniu darmowego (często nielegalnego) miejsca generują zbędny ruch uliczny, zwiększając emisję spalin i frustrację innych mieszkańców.

Metodologia: Metodologia, źródła danych, sposób liczenia wskaźników

Raport powstał na podstawie szczegółowej analizy danych publicznych o funkcjonowaniu straży miejskich w największych polskich miastach. Poniżej przedstawiamy metodologię zbierania i analizy danych.

Źródła i zakres danych

• UDiP (zapytanie o udostępnienie informacji publicznej) do 80 straży miejskich i 3 komisariatów policji we wszystkich 83 miastach powyżej 50 tysięcy mieszkańców w sprawie działań jednostek zw. z nieprawidłowym parkowaniem w 2024.
• UDiP do 83 urzędów miast w sprawie istniejących badań realizacji polityki parkingowej (26 urzędów posiadało takie badania). Dane za rok 2024.
• UDiP do 63 zarządców dróg w sprawie statystyk stref płatnego parkowania (51 odpowiedzi). Dane za rok 2024.
• UDiP do 18 komisariatów miejskich we wszystkich miastach wojewódzkich w sprawie działaniami policji zw. z nieprawidłowym parkowaniem. Dane za rok 2024.
• UDiP do 16 komend wojewódzkich, w których gromadzone są statystyki straży miejskich dla całego województwa. Dane za rok 2024.
• UDiP do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie sprawozdań wszystkich straży miejskich i gminnych w Polsce za 2024 rok (407 jednostek).
• UDiP do Komendy Głównej Państwowej Straży Pożarnej w sprawie utrudnień w akcjach ratowniczych spowodowanych przez nieprawidłowo zaparkowane pojazdy.
• Dane budżetowe miast wojewódzkich za 2024 publikowane w systemach informacji finansowej JST.
• Dane z Biuletynów Informacji Publicznej (BIP) jednostek samorządu terytorialnego.

Metodologia stworzenia rankingu za pomocą wskaźników syntetycznych

Wskaźniki oceny efektywności straży miejskich w zakresie egzekwowania przepisów parkingowych